(Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół)
1. Edukacja polonistyczna.
Uczeń:
1) korzysta z informacji:
a) uważnie słucha wypowiedzi i korzysta z przekazywanych informacji,
b) rozumie sens kodowania oraz dekodowania informacji; odczytuje
uproszczone rysunki, piktogramy, znaki informacyjne, zna wszystkie litery
alfabetu; czyta i rozumie teksty przeznaczone dla dzieci i wyciąga z nich
wnioski,
c) wyszukuje w tekście potrzebne informacje i w miarę możliwości korzysta
ze słowników i encyklopedii przeznaczonych dla dzieci,
d) zna formy użytkowe: życzenia, zaproszenie, zawiadomienie, list, notatka
do kroniki; potrafi z nich korzystać;
2) analizuje i interpretuje teksty kultury:
a) przejawia wrażliwość estetyczną, rozszerza zasób słownictwa poprzez
kontakt z dziełami literackimi,
b) w tekście literackim zaznacza wybrane fragmenty, określa czas i miejsce
akcji, wskazuje głównych bohaterów,
c) czyta teksty i recytuje wiersze, z uwzględnieniem interpunkcji i
intonacji,
d) ma potrzebę kontaktu z literaturą i sztuką dla dzieci, czyta wybrane
przez siebie i wskazane przez nauczyciela
a) książki, wypowiada się na ich temat;
3) tworzy wypowiedzi:
a) w formie ustnej i pisemnej: kilkuzdaniową wypowiedź, krótkie
opowiadanie, krótki opis, list prywatny, życzenia, zaproszenie,
b) dobiera właściwe formy komunikowania się w różnych sytuacjach
społecznych,
c) uczestniczy w rozmowach, także inspirowanych literaturą: zadaje pytania,
udziela odpowiedzi, prezentuje własne zdanie i formułuje wnioski; poszerza zakres
słownictwa i struktur składniowych,
d) dba o kulturę wypowiadania się; poprawnie artykułuje głoski, akcentuje
wyrazy, stosuje pauzy i właściwą intonację w zdaniu oznajmującym, pytającym i
rozkazującym; stosuje formuły grzecznościowe,
e) rozumie pojęcia: wyraz, głoska, litera, sylaba, zdanie; dostrzega
różnicę między literą i głoską; dzieli wyrazy na sylaby; oddziela wyrazy w
zdaniu, zdania w tekście,
f) pisze czytelnie i estetycznie (przestrzega zasad kaligrafii), dba o
poprawność gramatyczną, ortograficzną oraz
b) interpunkcyjną,
g) przepisuje teksty, pisze z pamięci i ze słuchu;
4) wypowiada się w małych formach teatralnych:
a) uczestniczy w zabawie teatralnej, ilustruje mimiką, gestem, ruchem
zachowania bohatera literackiego lub wymyślonego,
b) rozumie umowne znaczenie rekwizytu i umie posłużyć się nim w odgrywanej
scence.
2. Edukacja muzyczna.
Uczeń:
1) w zakresie odbioru muzyki:
a) zna i stosuje następujące rodzaje aktywności muzycznej:
– śpiewa proste melodie, piosenki z repertuaru
dziecięcego; wykonuje śpiewanki i rymowanki; śpiewa w zespole piosenki ze
słuchu (nie mniej niż 10 utworów w roku szkolnym); śpiewa z pamięci hymn
narodowy,
– odtwarza proste rytmy głosem,
– odtwarza i gra na instrumentach perkusyjnych
proste rytmy i wzory rytmiczne,
– odtwarza i gra na instrumentach melodycznych
proste melodie i akompaniamenty,
– realizuje sylabami rytmicznymi, gestem oraz
ruchem proste rytmy i wzory rytmiczne; reaguje ruchem na puls rytmiczny i jego
zmiany, zmiany tempa, metrum i dynamiki (maszeruje, biega, podskakuje);
realizuje proste schematy rytmiczne (tataizacją, ruchem całego ciała),
– wyraża ruchem nastrój i charakter muzyki; tańczy
podstawowe kroki i figury krakowiaka, polki oraz innego, prostego tańca
ludowego,
b) rozróżnia podstawowe elementy muzyki (melodia, rytm, wysokość dźwięku,
akompaniament, tempo, dynamika) i znaki notacji muzycznej (wyraża ruchowo czas
trwania wartości rytmicznych, nut i pauz),
c) świadomie i aktywnie słucha muzyki (wyraża swe doznania werbalnie i
niewerbalnie) oraz określa jej cechy: rozróżnia i wyraża środkami
pozamuzycznymi charakter emocjonalny muzyki, rozpoznaje utwory wykonane: solo i
zespołowo, na chór i orkiestrę; orientuje się w rodzajach głosów ludzkich
(sopran, bas) oraz w instrumentach muzycznych (fortepian, gitara, skrzypce,
trąbka, flet, perkusja); rozpoznaje podstawowe formy muzyczne – AB, ABA
(wskazuje ruchem lub gestem ich kolejne części);
2) w zakresie tworzenia muzyki:
a) wie, że muzykę można zapisać i odczytać,
b) tworzy proste ilustracje dźwiękowe do tekstów i obrazów oraz
improwizacje ruchowe do muzyki,
c) improwizuje głosem i na instrumentach według ustalonych zasad,
d) wykonuje proste utwory, interpretuje je zgodnie z ich rodzajem i
funkcją.
3. Edukacja plastyczna.
Uczeń:
1) w zakresie percepcji sztuki:
a) określa swoją przynależność kulturową poprzez kontakt z wybranymi
dziełami sztuki, zabytkami i z tradycją w środowisku rodzinnym, szkolnym i
lokalnym; uczestniczy w życiu kulturalnym tych środowisk, wie o istnieniu placówek
kultury działających na ich rzecz,
b) korzysta z przekazów medialnych; stosuje ich wytwory w swojej
działalności twórczej (zgodnie z elementarną wiedzą o prawach autora);
2) w zakresie ekspresji przez sztukę:
a) ilustruje sceny i sytuacje (realne i fantastyczne) inspirowane
wyobraźnią, baśnią, opowiadaniem, muzyką, korzysta z narzędzi multimedialnych,
b) podejmuje działalność twórczą, posługując się takimi środkami wyrazu
plastycznego jak: kształt, barwa, faktura w kompozycji na płaszczyźnie i w
przestrzeni (stosując określone materiały, narzędzia i techniki plastyczne),
c) realizuje proste projekty w zakresie form użytkowych, w tym służące
kształtowaniu własnego wizerunku i otoczenia oraz upowszechnianiu kultury w
środowisku szkolnym (stosując określone narzędzia i wytwory przekazów medialnych);
3) w zakresie recepcji sztuki:
a) rozróżnia takie dziedziny działalności twórczej człowieka jak:
architektura, sztuki plastyczne oraz inne określone dyscypliny sztuki
(fotografika, film) i przekazy medialne (telewizja, Internet), a także
rzemiosło artystyczne i sztukę ludową,
b) rozpoznaje wybrane dzieła architektury i sztuk plastycznych należące do
polskiego i europejskiego dziedzictwa kultury; opisuje ich cechy
charakterystyczne (posługując się elementarnymi terminami właściwymi dla tych
dziedzin działalności twórczej).
4. Edukacja społeczna.
Uczeń:
1) odróżnia, co jest dobre, a co złe w kontaktach z rówieśnikami i
dorosłymi;
2) odróżnia dobro od zła, stara się być sprawiedliwym i prawdomównym; nie
krzywdzi innych, pomaga słabszym i potrzebującym;
3) zna podstawowe relacje między najbliższymi; podejmuje obowiązki domowe i
rzetelnie je wypełnia; identyfikuje się ze swoją rodziną i jej tradycjami; ma
rozeznanie, że pieniądze otrzymuje się za pracę; rozumie, co to jest sytuacja ekonomiczna
rodziny, i wie, że trzeba do niej dostosować swe oczekiwania;
4) współpracuje z innymi w zabawie, w nauce szkolnej i w sytuacjach
życiowych; przestrzega reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej oraz
świecie dorosłych; wie, jak należy zachowywać się w stosunku do dorosłych i
rówieśników (formy grzecznościowe); rozumie potrzebę utrzymywania dobrych
relacji z sąsiadami w miejscu zamieszkania; jest chętny do pomocy, respektuje
prawo innych do pracy i wypoczynku;
5) jest tolerancyjny wobec osób innej narodowości, tradycji kulturowej
itp.; wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa;
6) zna prawa ucznia i jego obowiązki (w tym zasady bycia dobrym kolegą),
respektuje je; uczestniczy w szkolnych wydarzeniach;
7) zna najbliższą okolicę, jej ważniejsze obiekty, tradycje; potrafi
wymienić status administracyjny swojej miejscowości (wieś, miasto); wie, w
jakim regionie mieszka; uczestniczy w wydarzeniach organizowanych przez lokalną
społeczność;
8) wie, jakiej jest narodowości; wie, że mieszka w Polsce, a Polska
znajduje się w Europie; zna symbole narodowe (barwy, godło, hymn narodowy) i
najważniejsze wydarzenia historyczne; orientuje się w tym, że są ludzie
szczególnie zasłużeni dla miejscowości, w której mieszka, dla Polski i świata;
rozpoznaje flagę i hymn Unii Europejskiej;
9) wie, jak ważna jest praca w życiu człowieka; wie, jaki zawód wykonują
jego najbliżsi i znajomi; wie, czym zajmuje się np. kolejarz, aptekarz,
policjant, weterynarz;
10) wie, gdzie można bezpiecznie organizować zabawy, a gdzie nie można i
dlaczego;
11) zna zagrożenia ze strony ludzi; potrafi powiadomić dorosłych o wypadku,
zagrożeniu, niebezpieczeństwie; zna numery telefonów: pogotowia ratunkowego,
straży pożarnej, policji oraz ogólnopolski numer alarmowy 112.
5. Edukacja przyrodnicza.
Uczeń:
1) obserwuje i prowadzi proste doświadczenia przyrodnicze, analizuje je i
wiąże przyczynę ze skutkiem;
2) opisuje życie w wybranych ekosystemach: w lesie, ogrodzie, parku, na
łące i w zbiornikach wodnych; wie, jakie warunki
1) są konieczne do rozwoju roślin i zwierząt w gospodarstwie domowym, w
szkolnych uprawach i hodowlach itp.;
2) wie, jaki pożytek przynoszą zwierzęta środowisku, i podaje proste
przykłady;
3) nazywa charakterystyczne elementy typowych krajobrazów Polski:
nadmorskiego, nizinnego, górskiego;
4) nazywa oraz wyróżnia zwierzęta i rośliny typowe dla wybranych regionów
Polski; rozpoznaje i nazywa niektóre zwierzęta egzotyczne;
5) wyjaśnia zależność zjawisk przyrody od pór roku; wie, jak zachować się
odpowiednio do warunków atmosferycznych;
6) podejmuje działania na rzecz ochrony przyrody w swoim środowisku; wie,
że należy segregować śmieci, rozumie sens stosowania opakowań ekologicznych;
wie, że należy oszczędzać wodę; wie, jakie zniszczenia w przyrodzie powoduje człowiek
(wypalanie łąk, zaśmiecanie lasów, nadmierny hałas, kłusownictwo); chroni
przyrodę: nie śmieci, szanuje rośliny, zachowuje ciszę, pomaga zwierzętom;
7) zna wpływ przyrody nieożywionej na życie ludzi, zwierząt i roślin:
a) wpływ światła słonecznego na cykliczność życia na Ziemi,
b) znaczenie powietrza i wody dla życia człowieka, roślin i zwierząt,
c) znaczenie wybranych skał i minerałów dla człowieka (np. węgla i gliny);
8) nazywa podstawowe części ciała i organy wewnętrzne zwierząt i ludzi (np.
serce, płuca, żołądek);
9) zna podstawowe zasady racjonalnego odżywiania się; rozumie konieczność
kontrolowania stanu zdrowia i stosuje się do zaleceń lekarza i lekarza
dentysty;
10) dba o zdrowie i bezpieczeństwo swoje i innych (w miarę swoich możliwości);
orientuje się w zagrożeniach ze strony roślin i zwierząt, a także w
zagrożeniach typu burza, huragan, śnieżyca, lawina, powódź itp.; wie, jak
trzeba zachować się w takich sytuacjach.
6. Edukacja matematyczna.
Uczeń:
1) klasyfikuje obiekty i tworzy proste serie; dostrzega i kontynuuje
regularności;
2) liczy (w przód i w tył) od danej liczby po 1, dziesiątkami od danej
liczby w zakresie 100 i setkami od danej liczby w zakresie 1000;
3) zapisuje cyframi i odczytuje liczby w zakresie 1000; rozumie dziesiątkowy
system pozycyjny;
4) ustala równoliczność porównywanych zestawów elementów mimo obserwowanych
zmian w ich układzie; porównuje dowolne dwie liczby w zakresie 1000 (słownie i
z użyciem znaków <, >, =);
5) dodaje i odejmuje liczby w zakresie 100 (bez algorytmów działań
pisemnych); sprawdza wyniki odejmowania za pomocą dodawania;
6) mnoży i dzieli liczby w zakresie tabliczki mnożenia (bez algorytmów
działań pisemnych); podaje z pamięci iloczyny; sprawdza wyniki dzielenia za
pomocą mnożenia;
7) rozwiązuje łatwe równania jednodziałaniowe z niewiadomą w postaci
okienka (bez przenoszenia na drugą stronę);
8) rozwiązuje proste zadania tekstowe (w tym zadania na porównywanie
różnicowe, ale bez porównywania ilorazowego);
9) wykonuje łatwe obliczenia pieniężne (cena, ilość, wartość) i radzi sobie
w sytuacjach codziennych wymagających takich umiejętności; zna będące w obiegu
monety i banknoty; zna wartość nabywczą pieniędzy; rozumie, czym jest dług;
10) mierzy i zapisuje wynik pomiaru długości, szerokości i wysokości
przedmiotów oraz odległości; posługuje się jednostkami: milimetr, centymetr,
metr; wykonuje łatwe obliczenia dotyczące tych miar (bez wyrażeń dwumianowanych
i zamiany jednostek w obliczeniach formalnych); używa pojęcia kilometr w
sytuacjach życiowych, np. jechaliśmy autobusem 27 kilometrów (bez zamiany na
metry);
11) waży przedmioty, różnicuje przedmioty cięższe, lżejsze; używa określeń:
kilogram, pół kilograma, dekagram, gram; wykonuje łatwe obliczenia, używając
tych miar (bez wyrażeń dwumianowanych i zamiany jednostek w obliczeniach formalnych);
12) odmierza płyny różnymi miarkami; używa określeń: litr, pół litra, ćwierć
litra;
13) odczytuje temperaturę (bez konieczności posługiwania się liczbami
ujemnymi, np. 5 stopni mrozu, 3 stopnie poniżej zera);
14) odczytuje i zapisuje liczby w systemie rzymskim od I do XII;
15) podaje i zapisuje daty; zna kolejność dni tygodnia i miesięcy;
porządkuje chronologicznie daty; wykonuje obliczenia kalendarzowe w sytuacjach
życiowych; odczytuje wskazania zegarów w systemach: 12- i 24-godzinnym,
wyświetlających cyfry i ze wskazówkami; posługuje się pojęciami: godzina, pół
godziny, kwadrans, minuta; wykonuje proste obliczenia zegarowe;
16) rozpoznaje i nazywa koła, prostokąty (w tym kwadraty) i trójkąty
(również położone w różny sposób oraz w sytuacji, gdy figury zachodzą na
siebie); rysuje odcinki o podanej długości; oblicza obwody trójkątów i
prostokątów (bez wyrażeń dwumianowanych i zamiany jednostek w obliczeniach
formalnych);
17) wyprowadza kierunki od siebie i innych osób; określa położenie obiektów
względem obranego obiektu, używając określeń: góra, dół, przód, tył, w prawo, w
lewo oraz ich kombinacji;
18) dostrzega symetrię (np. w rysunku motyla); rysuje drugą połowę
symetrycznej figury;
19) zauważa, że jedna figura jest powiększeniem lub pomniejszeniem drugiej;
rysuje figury w powiększeniu i w pomniejszeniu.
7. Zajęcia komputerowe.
Uczeń:
1) posługuje się komputerem w podstawowym zakresie;
2) posługuje się wybranymi programami i grami edukacyjnymi, rozwijając
swoje zainteresowania; korzysta z opcji w programach;
3) wyszukuje informacje i korzysta z nich:
a) przegląda wybrane przez nauczyciela strony internetowe (np. stronę
swojej szkoły),
b) dostrzega elementy aktywne na stronie internetowej, nawiguje po stronach
w określonym zakresie,
c) odtwarza animacje i prezentacje multimedialne;
4) tworzy teksty i rysunki:
a) wpisuje za pomocą klawiatury litery, cyfry i inne znaki, wyrazy i
zdania,
b) wykonuje rysunki za pomocą wybranego edytora grafiki, np. z gotowych
figur;
5) zna zagrożenia wynikające z korzystania z komputera, Internetu i
multimediów:
a) wie, że praca przy komputerze męczy wzrok, nadweręża kręgosłup,
ogranicza kontakty społeczne; wie, jak trzeba korzystać z komputera, żeby nie narażać
własnego zdrowia,
b) ma świadomość niebezpieczeństw wynikających z anonimowości kontaktów i
podawania swojego adresu,
c) stosuje się do ograniczeń dotyczących korzystania z komputera, Internetu
i multimediów.
8. Zajęcia techniczne.
Uczeń:
1) zna środowisko techniczne na tyle, że:
a) orientuje się w sposobach wytwarzania przedmiotów codziennego użytku
(„jak to zrobiono?”): mebli, samochodów, sprzętu gospodarstwa domowego,
b) rozpoznaje rodzaje maszyn i urządzeń: transportowych (samochody, statki,
samoloty), wytwórczych (narzędzia, przyrządy), informatycznych (komputer,
laptop, telefon komórkowy); orientuje się w rodzajach budowli (budynki mieszkalne,
biurowe, przemysłowe, mosty, tunele, wieże) i urządzeń elektrycznych (latarka,
prądnica rowerowa),
c) określa wartość urządzeń technicznych z punktu widzenia cech użytkowych
(łatwa lub trudna obsługa), ekonomicznych (tanie lub drogie w zakupie i
użytkowaniu), estetycznych (np. ładne lub brzydkie);
2) realizuje „drogę” powstawania przedmiotów od pomysłu do wytworu:
a) przedstawia pomysły rozwiązań technicznych: planuje kolejne czynności,
dobiera odpowiednie materiały (papier, drewno, metal, tworzywo sztuczne,
materiały włókiennicze) oraz narzędzia,
b) rozumie potrzebę organizowania działania technicznego: pracy
indywidualnej i zespołowej,
c) posiada umiejętności:
– odmierzania potrzebnej ilości materiału,
– cięcia papieru, tektury itp.,
– montażu modeli papierowych i z tworzyw
sztucznych, korzystając z prostych instrukcji i schematów rysunkowych, np.
buduje latawce, makiety domów, mostów, modele samochodów, samolotów i statków,
– w miarę możliwości, montażu obwodów
elektrycznych, szeregowych i równoległych z wykorzystaniem gotowych zestawów;
3) dba o bezpieczeństwo własne i innych:
a) utrzymuje ład i porządek wokół siebie, w miejscu pracy; sprząta po sobie
i pomaga innym w utrzymaniu porządku,
b) właściwie używa narzędzi i urządzeń technicznych,
c) wie, jak należy bezpiecznie poruszać się po drogach (w tym na rowerze) i
korzystać ze środków komunikacji;
d) wie, jak trzeba zachować się w sytuacji wypadku.
8. Wychowanie fizyczne i edukacja
zdrowotna.
Uczeń:
1) w zakresie sprawności fizycznej:
a) realizuje marszobieg trwający co najmniej 15 minut,
b) umie wykonać próbę siły mięśni brzucha oraz próbę gibkości dolnego
odcinka kręgosłupa,
c) potrafi pokonywać przeszkody naturalne i sztuczne;
2) w zakresie treningu zdrowotnego:
a) przyjmuje pozycje wyjściowe i ustawienia do ćwiczeń oraz wykonuje
przewrót w przód,
b) skacze przez skakankę, wykonuje przeskoki jednonóż i obunóż nad niskimi
przeszkodami,
c) wykonuje ćwiczenia równoważne bez przyboru, z przyborem i na
przyrządzie;
3) w zakresie sportów całego życia i wypoczynku:
a) posługuje się piłką: rzuca, chwyta, kozłuje, odbija i prowadzi ją,
b) jeździ np. na rowerze, wrotkach; przestrzega zasad poruszania się po
drogach,
c) bierze udział w zabawach, minigrach i grach terenowych, zawodach
sportowych, respektując reguły i podporządkowując się decyzjom sędziego,
d) wie, jak należy zachować się w sytuacjach zwycięstwa i radzi sobie z
porażkami w miarę swoich możliwości;
4) w zakresie bezpieczeństwa i edukacji zdrowotnej:
a) dba o higienę osobistą i czystość odzieży,
b) wie, jakie znaczenie dla zdrowia ma właściwe odżywianie się oraz
aktywność fizyczna,
c) wie, że nie może samodzielnie zażywać lekarstw i stosować środków
chemicznych niezgodnie z przeznaczeniem,
d) dba o prawidłową postawę, np. siedząc w ławce, przy stole,
e) przestrzega zasad bezpiecznego zachowania się w trakcie zajęć ruchowych;
posługuje się przyborami sportowymi zgodnie z ich przeznaczeniem,
f) potrafi wybrać bezpieczne miejsce do zabaw i gier ruchowych; wie, do
kogo zwrócić się o pomoc w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia.
Szczegółowe dane dotyczące podstawy programowej
można znaleźć na stronie:
http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000803
http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000803
